Μία από τις πιο αιχμηρές επικρίσεις κατά του Donald Trump από Ευρωπαίο ηγέτη διατυπώθηκε από τον πρόεδρο της Τσεχίας, Petr Pavel, ο οποίος υποστήριξε ότι η προοπτική εκεχειρίας μεταξύ Ρωσίας κι Ουκρανίας υπέστη σοβαρό πλήγμα μετά τη χαλάρωση των περιορισμών που αφορούν το ρωσικό diesel. Οι δηλώσεις του, που δημοσιεύθηκαν από το Politico, αποτυπώνουν την αυξανόμενη ανησυχία σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες ότι οι πρόσφατες αμερικανορωσικές συνεννοήσεις ενδέχεται να αλλάξουν τις ισορροπίες γύρω από το ουκρανικό ζήτημα.
«Η εκεχειρία ήταν κοντά»
Σύμφωνα με τον Pavel, η κατάσταση στο διπλωματικό πεδίο ήταν πιο ελπιδοφόρα πριν από την απόφαση της αμερικανικής ηγεσίας να προχωρήσει σε άνοιγμα προς τη ρωσική πλευρά στον τομέα του diesel. Ο Τσέχος πρόεδρος εκτίμησε ότι η Μόσχα εισπράττει πλέον ένα ισχυρό πολιτικό και ψυχολογικό μήνυμα, το οποίο ενισχύει τη θέση της στις διεθνείς διαβουλεύσεις. Όπως υποστήριξε, η Ρωσία αποκτά μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και λιγότερα κίνητρα να αποδεχθεί συμβιβασμούς σε μια περίοδο κατά την οποία συνεχίζονται οι επαφές για το μέλλον του πολέμου.
«Δεν είναι προδοσία, αλλά είναι λάθος»
Ο Pavel απέφυγε να υιοθετήσει την ακραία φρασεολογία περί «προδοσίας» της Ουκρανίας και των Ευρωπαίων συμμάχων. Ωστόσο, εμφανίστηκε ιδιαίτερα επικριτικός απέναντι στις επιλογές του Trump. Κατά την άποψή του, η νέα κατάσταση επιτρέπει στη Ρωσία να μεταφέρει το κέντρο βάρους των διαπραγματεύσεων από την Ευρώπη προς τις απευθείας συνεννοήσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ δεν απέκλεισε ακόμη και την αναβάθμιση των επαφών μεταξύ Μόσχας και Πεκίνου. Με άλλα λόγια, ο Τσέχος πρόεδρος φοβάται ότι η Ευρώπη μπορεί να βρεθεί στο περιθώριο μιας διαδικασίας που θα κρίνει το μέλλον της ίδιας της ηπείρου.
Η σκιά της συμφωνίας για το diesel
Στο επίκεντρο της κριτικής βρίσκεται η συμφωνία που ανακοίνωσε στις αρχές Οκτωβρίου ο Donald Trump για μεγάλες προμήθειες ρωσικού diesel στις Ηνωμένες Πολιτείες. Σύμφωνα με όσα είχε δηλώσει ο Αμερικανός πρόεδρος, η Ρωσία επρόκειτο να αποστείλει αρχικά 500.000 τόνους καυσίμου κι εν συνεχεία ακόμη ένα εκατομμύριο τόνους. Η συμφωνία προκάλεσε έντονες αντιδράσεις σε ευρωπαϊκούς κύκλους, καθώς θεωρήθηκε από ορισμένους ως ένδειξη επαναπροσέγγισης μεταξύ Ουάσινγκτον και Μόσχας σε μια περίοδο κατά την οποία οι Ευρωπαίοι επιδιώκουν τη διατήρηση της πίεσης προς τη Ρωσία.
Η Ευρώπη φοβάται να μείνει εκτός
Οι δηλώσεις Pavel αποκτούν ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον αν συνδυαστούν με τις πληροφορίες των τελευταίων ημερών περί αναζήτησης ευρωπαϊκού διαπραγματευτή για πιθανές συνομιλίες με τον Vladimir Putin. Η ανησυχία που διατρέχει αρκετές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες είναι ότι ενδεχόμενες συμφωνίες μεταξύ Ουάσινγκτον και Μόσχας θα μπορούσαν να διαμορφωθούν χωρίς ουσιαστική συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του Κιέβου. Γι' αυτό και το ζήτημα της ευρωπαϊκής εκπροσώπησης στις μελλοντικές διαπραγματεύσεις επανέρχεται όλο και πιο συχνά στο προσκήνιο.
Η γεωπολιτική διάσταση
Πίσω από τις δηλώσεις του Τσέχου προέδρου διακρίνεται ένα ευρύτερο στρατηγικό ερώτημα: ποιος θα καθορίσει τους όρους τερματισμού του πολέμου στην Ουκρανία; Για μεγάλο διάστημα η Ευρώπη θεωρούσε δεδομένο ότι θα διαδραμάτιζε κεντρικό ρόλο στη διαδικασία. Ωστόσο, οι τελευταίες εξελίξεις, οι επαφές Ουάσινγκτον – Μόσχας , η αποστολή του Steve Witkoff στη Ρωσία κι οι συζητήσεις γύρω από μια πιθανή νέα διπλωματική προσέγγιση δημιουργούν νέα δεδομένα. Υπό αυτό το πρίσμα, η παρέμβαση του Petr Pavel δεν αφορά μόνο το diesel ή τις κυρώσεις. Αντανακλά τον φόβο ότι οι αποφάσεις για την επόμενη ημέρα της Ουκρανίας ενδέχεται να ληφθούν πρωτίστως από τις Μεγάλες Δυνάμεις, με την Ευρώπη να προσπαθεί να εξασφαλίσει ότι η δική της φωνή θα εξακολουθήσει να ακούγεται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών